|
Hugo Hartmann organista, nauczyciel muzyki i kompozytor urodził się o godzinie 6 rano 12 marca 1862 roku w Pierzchowicach w okolicach Sztumu (Portschweiten, Kreis Stuhm, Westpreussen). Jego ojciec Johann Christian Christoph Hartmann (11.10.1817- 29.12.1900) pochodził z Hundeshagen w Turyngii (Hundeshagen, Kreis Nordhausen in Thüringen), był wędrownym muzykantem a po ślubie w 1851 roku w Dzierzgoniu osiadł w Pierzchowicach gdzie posiadał mały zajazd i pracował jako kapelmistrz. Matka Hartmana Juliana Julie Kobielski (07.05.1825-18.03.1898) pochodziła z Dzierzgonia w okolicach Sztumu (Christburg, Kreis Stuhm Westpreussen) i miała prawdopodobnie polskie korzenie. Hugo Hartmann został ochrzczony 14 marca 1862 roku w kościele parafialnym w Postolinie (niem. Pestlin) przez miejscowego wikariusza Schneidera. Miał pięcioro rodzeństwa, trzech braci i dwie siostry. Pracował jako organista i nauczyciel muzyki w Rzeczenicy (Stegers) w okolicach Człuchowa (Schlochau) a następnie w Malborku.
W Malborku wraz z żoną Marią z domu Panske i synem Brunem (urodzonym prawdopodobnie w 1898 roku) mieszkał przy ulicy Rittergasse 6. W Malborku pracował jako organista w kościele św. Jana koło zamku i uczył muzyki z szkole katolickiej. W roku 1902 skomponował muzykę do tekstu Paula Felske "Westpreußenlied". Utwór ten zdobył dużą popularność i uznawany jest za hymn Prus Zachodnich. Zmarł 19 czerwca 1907 roku o godzinie 8 wieczorem w Malborku i został pochowany na katolickim cmentarzu "Grosse Geistlichkeit" (w okolicach dzisiejszej ul. Poczty Gdańskiej). Hugo Hartmann był autorem wielu opracowań starych ludowych pieśni i melodii a także podręczników do nauki gry na fortepianie i skrzypach, wariacji fortepianowych oraz innych podręczników muzycznych. Paul FELSKE - pedagog i poeta, urodził się 28 (8?) stycznia 1838 roku w rodzinie ewangelickiej, w miejscowości Książki (Groß Ksionsken kreis Briesen - 26 czerwca 1878 roku administracja niemiecka wprowadziła nową nazwę wsi - Hohenkirch ). Ojciec również Paul Felske posiadał mały majątek ziemski w Groß Ksionsken/ Hohenkirch, matka Eva z domu Thoms pochodziła z okolic Strasburga. Matka była chorowita i zmarła kiedy młody Felske miał 17 lat. Jego żona - Luise Lellis zmarła prawdopodobnie w roku 1855 jak też prawdopodobnie ich jedyne dziecko. Paul Felske wychowywał się wśród 6 braci i dwóch sióstr. Sytuacja finansowa rodziny pozwoliła jedynie jemu na zdobycie wykształcenia pedagogicznego, pozostałe rodzeństwo zajmowało się najprawdopodobniej rzemiosłem. W latach Paul Felske 1856-1859 uczęszczał do Seminarium Nauczycielskie w Malborku a następnie podjął pracę początkowo w Chojnicach (Konitz) a później jako wiejski nauczyciel w Kałdowie (Kalthof). Tam pracował, aż do przejścia w stan spoczynku, był szanowany i lubiany przez swoich uczniów i lokalną społeczność. Schyłek swego życia spędził w Malborku, gdzie zmarł 12 grudnia 1914 roku w wieku. Wieczny spoczynek znalazł na starym, pochodzącym z czasów zakonnym cmentarzu przy Szpitalu Jerozolimskim. W swojej poezji Paul Felske nawiązywał do wspomnień z dzieciństwa, opisywał piękno rodzinnych okolic, wsi, ogrodów, pól i lasów. Pisał także o zwierzętach w tym o pszczołach, których hodowlą się zajmował. Jego wiersze ukazują go jako człowieka religijnego i pełnego miłości dla swojej ojczyzny. W roku 1901 napisał trójzwrotkowy wiersz "Westpreußen, mein lieb' Heimatland Wie bist du wunderschön" (Prusy Zachodnie moja ojczyzno, jaka jesteś cudowna). W 1902 roku jego przyjaciel, malborski nauczyciel muzyki Hugo Hartman napisał do tego wiersza muzykę. Wkrótce potem pieśń została po raz pierwszy wykonana szkolny chór na uroczystościach w szkole gminnej w Malborku - Piaskach (Chor der Sandhöfer Volksschule) pod dyrekcją Serenusa Paschke i od tego momentu nowo powstała pieśń "Westpreußenlied" szybko zdobywała popularność i została w końcu uznana za hymn Prus Zachodnich, i do dziś jest wykonywana na spotkaniach byłych mieszkańców tych ziem. Do jej spopularyzowania przyczyniło się umieszczenie jej w 1907 roku w śpiewniku Związku Wschodniego Pogranicza (Ostmarkvereins) dzięki czemu pieśń stała się znana w całych Prusach. Szczególnego znaczenia nabrała po I wojnie światowej i plebiscycie 1920. W uznaniu zasług Hugo Hartmanna i Paula Felske w 1920 roku ustawiono w Miejskim Parku w Malborku kamień pamiątkowy (obecnie nie istnieje). |
   Pamiątkowy kamień ustawiony w Parku Miejskim w 1920 roku.  |